Wie betaalt de courtage van een makelaar?

Bij het kopen of verkopen van een huis schakelt 98% van de Nederlanders een makelaar in. Voor zijn dienstverlening rekent de makelaar courtage; vaak een percentage van de (ver)koopsom. Maar wie betaalt deze courtage eigenlijk – jij of de wederpartij? In dit artikel lees je precies hoe het zit.

Wie betaalt de courtage van een makelaar in 2026?

De vraag wie de courtage van een makelaar betaalt, hangt af van de situatie en degene die de makelaar heeft ingeschakeld. Er zijn verschillende scenario's mogelijk:

Verkoopmakelaar

Wanneer je als verkoper een makelaar inschakelt om je woning te verkopen, ben jij degene die de courtage betaalt. Dit is logisch, omdat je als verkoper zelf de makelaar kiest en de opdracht geeft. De courtage van de verkoopmakelaar valt niet onder de 'kosten koper' die de koper betaalt.

Aankoopmakelaar

Wanneer je als koper een aankoopmakelaar inschakelt om je te helpen bij het zoeken en kopen van een woning, ben je als koper verantwoordelijk voor het betalen van de courtage. De aankoopmakelaar werkt in jouw opdracht en ondersteunt je bij het zoekproces, de onderhandelingen en de afhandeling van de koop.

Wanneer wordt de courtage betaald?

De courtage hoef je pas aan de makelaar te betalen na een succesvolle transactie:

• Bij verkoop: De courtage wordt verrekend via de notaris op het moment dat de woning wordt overgedragen. Het bedrag wordt ingehouden op de verkoopopbrengst, dus je hoeft geen aparte betaling te doen.
• Bij aankoop: Ook hier betaal je de courtage pas nadat je de woning daadwerkelijk hebt gekocht. Het bedrag is onderdeel van de kosten koper, die je in één keer overmaakt naar de notaris, waarna deze het bedrag overmaakt aan de makelaar.

Uitzonderingen en bijzondere situaties

Er zijn enkele situaties waarin de betaling van de courtage kan afwijken van de standaard:

1. Vroegtijdige beëindiging: Als je besluit je huis vroegtijdig uit de verkoop te halen, ben je de makelaar geen volledige courtage verschuldigd. Wel kan de makelaar intrekkingskosten in rekening brengen voor de reeds verrichte werkzaamheden.
2. Niet-doorgaande verkoop: Als de koopovereenkomst is ondertekend maar de koop gaat niet door vanwege een beroep op de bedenktijd of ontbindende voorwaarden, ben je geen courtage verschuldigd. Gaat de koop om andere redenen niet door nadat de overeenkomst onvoorwaardelijk is geworden, dan kun je toch verplicht zijn courtage te betalen.

Wanneer betaalt de wederpartij de courtage?

In zeer uitzonderlijke gevallen is het mogelijk om in de koopovereenkomst op te nemen dat de andere partij de kosten voor jouw makelaar op zich neemt. Dit is echter een zeer ongebruikelijke situatie en komt in de praktijk zelden voor.

Hoe werkt het?

Als koper of verkoper kun je proberen te onderhandelen over wie de courtage betaalt. In theorie zou je kunnen afspreken dat de verkoper de courtage van de aankoopmakelaar betaalt, of dat de koper de courtage van de verkoopmakelaar voor zijn rekening neemt. Dit moet dan expliciet worden opgenomen in de koopovereenkomst.

Waarom is dit zo uitzonderlijk?

1. Ongebruikelijk: Het is niet de standaardpraktijk in de woningmarkt. De meeste kopers en verkopers verwachten dat ze hun eigen makelaar betalen.
2. Onderhandelingspositie: Het vragen van de andere partij om jouw makelaarskosten te betalen kan je onderhandelingspositie verzwakken.
3. Financiële overwegingen: Voor kopers kan het problematisch zijn omdat banken deze kosten meestal niet meefinancieren in de hypotheek.
4. Belastingtechnische redenen: Er kunnen gevolgen voor de belasting zijn als de ene partij de kosten van de andere partij betaalt.
5. Belangenverstrengeling: Het kan vragen oproepen over de onafhankelijkheid van de makelaar als deze wordt betaald door de tegenpartij.

Bespaar op makelaarscourtage

Kortom: als jij een makelaar inschakelt, ben je in principe zelf verantwoordelijk voor het betalen van de courtage. Als verkoper betaal je de verkoopmakelaar, als koper betaal je de aankoopmakelaar. De courtage wordt meestal verrekend bij de notaris of na een succesvolle transactie.

Wil jij liever zo min mogelijk betalen aan makelaarscourtage? Vergelijk dan de courtages van makelaars bij jou in de buurt. Vul het blauwe formulier hieronder in en ontdek welke makelaars in jouw buurt de laagste kosten rekenen en het beste presteren. De vergelijking is geheel gratis en vrijblijvend.